Emmen, 8 – 25 November
Language
Jeugd WK
Sponsors
Hotel Ten Cate
Hotel Ten Cate

De tijd zal het leren

Ingezonden brief door Frans M. Hoynck van Papendrecht, dammend schaker te Den Haag

Jan Groenendijk is vandaag geen wereldkampioen geworden omdat hij niet goed omgaat met de klok en z’n bedenktijd. Beetje kort door de bocht misschien qua kritiek, maar ik weet geen andere verklaring, want aan een gebrek aan inzicht in het spel, techniek en de bravoure lag het volgens mij niet de afgelopen drie weken.

Het lag ook niet aan gebrek aan creativiteit, geloof ik, al begreep ik uit de commentaren wel dat ons andere nationale supertalent Roel Boomstra op dat front soms het summum presteerde – zoals in z’n partij tegen de Ivoriaan Atse.

20151125124209

Om binnen een denksport in het laatste uur van de partij ‘on the ball’ te blijven & druk uit te oefenen is een tijdvoorsprong op de klok zeer effectief, zelfs met de moderne Fischer-tempo’s. De jonge generatie spelers, onder wie Jan Groenendijk, weet nauwelijks hoe het was om te spelen met ‘harde tijdnood met een onverbiddelijk vallende vlag’ – dat is een ervaringsgemis, volgens mij. Die oude praktijk leerde je als speler namelijk keihard het belang van tijd sparen en op de klok bij je tegenstander vóór blijven.

Uiteraard zijn er in het schaken en dammen altijd ‘tijdnood junkies’ geweest, tot op het hoogste niveau. Onder schakers was IGM Walter Browne een fenomeen wat dat betreft. Sommigen hebben zich zelfs als ‘lightning gekken’ in een ongeregelde sekte verenigd, zoals onze IM schaken Manuel Bosboom – die inderdaad eens in een vluggertje wereldkampioen Garry Kasparov van het bord kachelde.

Maar of het nou schaken of dammen is, zelf wereldkampioen wordt je niet zonder fatsoenlijke verstandhouding met de klok. Het heeft verrekte weinig zin om je rond zet 25 of zo twintig minuten in een complex middenspel te verdiepen vanwege de vraag of je nou links of rechtsom moet gaan, als beide opties acceptabel en speelbaar lijken. (In het dammen horen we trouwens later van Ton Sijbrands wel in De Volkskrant wat nou precies het beste was … .)

Ook een supertalent als Jan Groenendijk zal m.i. moeten leren om verstandiger met z’n tijd om te gaan. Helemaal geen makkelijke opgave trouwens voor hem – net zo min als voor z’n trainers om hem daarin te begeleiden. Want het betekent enorm veel om je erbij neer te leggen dat de factor tijd een gierige dwingeland is die perfectie in de weg staat, wil je in een partij de klok aan ‘jouw kant’ krijgen. Het vraagt een andere manier om knopen door te hakken tijdens het spel en het vergt te leren leven met meer onzekerheden dan je lief is en dan misschien normaal voor je was. Maar een speler die leert om de klok z’n maatje te maken heeft er een belangrijke strijdmakker bij.

Enorm jammer uiteraard dat we dit jaar een superjonge opvolger van Harm Wiersma zijn misgelopen als Nederlands wereldkampioen. Hij had het WK aan het slot van z’n partij tegen Arnaud Cordier in z’n zak zitten; met een paar minuten meer op de klok had het ongetwijfeld gelukt om geschiedenis te schrijven.

Fantastisch aan de andere kant dat we in 2016 een match tegemoet kunnen zien tussen Georgiev en Groenendijk. Maar laat hem zich daar goed op voorbereiden, niet alleen damtechnisch. Want echt, het spelen van een match is zo heel iets anders dan een (groot) toernooi.

Ik zou Jan willen aanraden om vooraf niet alleen met dammers over dat verschil te consulteren – maar ook eens te rade te gaan bij oude schaakcoryfeeën als Jan Timman & iemand als IGM Paul van der Sterren – die ook matchervaring heeft op WK niveau, maar vandaag de dag bovendien nog het nodige aan zen-achtige wijsheid kan toevoegen. Omgaan met tijd hoort daarbij. En Georgiev heeft trouwens ook een schaker – met veel matchervaring – op de achterhand, z’n goede vriend IGM Vassily Ivanchuk – die als tegenprestatie door de wereldkampioen in het dammen wegwijs wordt gemaakt. Tot groot enthousiasme van Ivanchuk overigens, die inmiddels als ‘amateur’ graag een damtoernooitje mag spelen!

Sponsors
VWS
Gemeente Emmen
Gemeente Midden-Drenthe
Provincie Drenthe